RCD Type คืออะไร?
RCD (Residual Current Device) เป็นอุปกรณ์ป้องกันที่ใช้ตรวจสอบกระแสรั่วไหล ซึ่งมีค่าการตรวจจับที่ระดับต่ำ เช่น 10mA, 30mA, 100mA, หรือ 300mA
มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับ RCD ได้แก่ IEC 61008, IEC 61009, IEC 62423, IEC 60755
ทำไม RCD ถึงมีโอกาสทำงานผิดพลาด (Nuisance Trip)?
เนื่องจาก RCD ตรวจจับกระแสรั่วที่มีค่าต่ำมาก อาจเกิดการทำงานผิดพลาดจาก:
- รูปคลื่นที่ผิดเพี้ยน (ไม่ใช่ Sine wave)
- มี DC Component
- ความถี่อื่นแทรก
- คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ารบกวน
โดยโหลดที่เชื่อมต่อกับ RCD เป็นแหล่งก่อกวนเหล่านี้
ประเภทของ RCD ตามมาตรฐาน IEC
| Type | ลักษณะ | เหมาะสำหรับ |
|---|---|---|
| Type AC | ตรวจจับเฉพาะกระแส AC แบบ Sine Wave 50Hz | โหลดทั่วไปที่ไม่มี DC หรือสัญญาณรบกวน |
| Type A | AC Sine Wave 50Hz + DC Component | โหลดอิเล็กทรอนิกส์ เช่น Power Supply, Diode, Thyristor |
| Type F | AC Sine Wave 50Hz + DC Component + Multi-Frequency | Inverter แอร์, เครื่องซักผ้าปรับรอบ (VFC) |
| Type B | Pure DC + Multi-Frequency AC (50Hz – 1kHz) | 3-Phase Rectifier, VSD Drive, PV Inverter, EV Charger |
Type พิเศษเพิ่มเติม
- Type BFq (เฉพาะของ EATON)
เหมือน Type B แต่รองรับความถี่สูงถึง 20kHz - Type B+ (มาตรฐาน DIN VDE 0664-440)
รองรับ Multi-Frequency สูงสุด 20kHz และกระแสสูงถึง 420mA - Type X-“Si” และ Type X-“SiE” (ของ Schneider)
ลดการทำงานผิดพลาดจากฟ้าผ่า, Harmonic, ระบบ Ground IT
รุ่น “SiE” รองรับสภาพแวดล้อมกัดกร่อน เช่น คลอรีน, โอโซน, ซัลเฟอร์ - Type A-“APR” (ของ ABB)
เพิ่ม Immunity ต่อการ Trip ผิดพลาดมากกว่าปกติ 10 เท่า
(ในออสเตรเลีย เรียกว่า Type G)

สรุป
RCD แต่ละประเภทออกแบบมาสำหรับโหลดและสภาพแวดล้อมที่ต่างกัน การเลือกใช้งานให้ถูกต้องจึงมีความสำคัญ เพื่อความปลอดภัยสูงสุด และลดโอกาสการ Trip ผิดพลาด
หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ในการเลือกใช้ RCD ให้เหมาะสมกับงาน
Thanis Sribovornmongkol
Reference:
- Eaton – Residual Current Devices Application Guide
- ABB – RCD Type F Residual Current Protection for Single Phase Inverters Applications

ไทย